İstanbul; 1929 kışı ve 1987 kışı

Şimdi "Bu çocuk ne kadar çok kardan bahsediyor" diyeceksiniz ki haklısınız ama benim kar sevdam öyle böyle değil. Aile büyüklerine sık sık anlattırırım kar hikayelerini. Hikaye dediğime bakmayın; hikayemiz "Bizim köyde 2 katlı ev kadar kar yağardı" cümlesinden ibaret :)
İstanbul'da yaşıyoruz. Burada az kar yağıyor. Son büyük kar yağışı 1987'de olmuş. O zamanlar annem ile babam yeni yeni tanışıyorlarmış. Öyle ki 5 Mart 1987 gecesi başlayan ve hala anlatılan o meşhur kar yağışında; babam, kar kış dinlemeden annemi görebilmek için sürekli onun evinin etrafında dolanıyormuş. E o zamanlar zormuş tabi :) Hayır, neden anlatıyorsam bunu :)

Bırakayım gereksiz bu ayrıntıyı da size çok ama çok şaşacağınız birkaç bilgi vereyim. Bu bilgiler İstanbul'un efsane kışlarıyla ilgili. Birçok istatistiğe inanamayacağınızın garantisini veriyorum ama belgelerle ispatlanmış yüzde yüz doğrudur bu kar ve kış istatistikleri :)

Önce Bizans İmparatorluğu zamanından başlayalım. Bizans İmparatorluğu döneminde İstanbul boğazı defalarca donmuş, halk bir yakadan diğer yakaya yürüyerek geçebilmiş. Buz kütlelerinin derinliği 30 metreye kadar ulaşabiliyormuş. 928 yılında yine boğaz donmuş ve bu sefer 4 ay boyunca buzlar erimemiş. Mayıs ayında boğazda buz kütleleri yüzüyormuş.

Osmanlı zamanında da Haliç ve boğaz birçok kez donmuş. Hatta bazı kışlar, boğazdaki buz dağlarının yüksekliği surları bile aşmış. Hayal edebiliyor musunuz, İstanbul Boğazı'ndan 6-7 katlı evler yüksekliğinde buz dağlarının geçtiğini?

Gelelim yakın tarihimize. 1929 ve 1987 kışarı. 1929 kışını hatırlayan çok az kalmıştır günümüzde ancak 1987 kışını birçok kişi halihazırda hatırlayabilir. Neyse, biz 1929'un inanılmaz istatistiklerine değinelim. :)

1929'da İstanbul'da kar yağışı neredeyse aralıksız olarak 55 gün yağmış. Bu 55 gün yağan kar, birçok günler tipi şeklinde devam etmiş. İstanbul'un bazı kesimlerinde kar kalınlığının 4-5 metreye kadar ulaştığı belirtilmekte ki bu neredeyse 2 katlı ev yüksekliğinde demek. 1929 yılında şimdinin lüks semti olarak nitelendirdiğimiz Beşiktaş'a kurtlar inmiş. Kurtlar, Zincirlikuyu'da Mehmet isimli bir ihtiyarı parçalayarak öldürmüş. Gece sokağa çıkmak çok tehlikeliymiş nitekim gece saatlerinde yiyecek aramak için şehre inen kurtları görmek, sıradan bir durum haline gelmiş. Ve 1929'un 1 Mart'ında, gece saat 02'de yine buz kütleleri Karadeniz'den Marmara'ya giriş yapmış. Bu buz kütlelerinin kalınlığı da bazı gazetelere göre 10 metreyi buluyormuş.

Ve gelelim en yakın şiddetli kışımız olan 1987'ye. 1987 de İstanbul'un efsane kışlarından birisiymiş. 5 Mart gecesini takip eden 4 gün boyunca aralıksız tipi şeklinde devam eden kar yağışı sebebiyle İstanbul'da hayat yine felç olmuş. Şehir merkezinde 1 metreye yaklaşan kar kalınlığı, İstanbul'un yüksek yerlerinde yetişkin bir adam boyuna kadar ulaşmış. Söz konusu kar yağışını o zamanki meteorologlar tahmin edememiş; hava durumunda 14 derece olarak verilen sıcaklıkla birlikte havanın güneşli olduğu da belirtilmiş ancak sabah kalkan İstanbullular, tipi ve -7 derecelik hava sıcaklığı ile karşılaşmışlar.

5 metre kar, surlar boyunda buzullar, şehre inen kurtlar... Ben yine aynı kışların yaşanmasını istiyorum. Biliyorum garip geldi bu isteğim birçoğunuza. Neyse... ;) Biraz da fotoğraflarla tarihe tanıklık etmeye çalışalım bakalım :)

Aşağıdaki yapışık iki fotoğraftan ilki Göztepe sahil yolu. 1929'da çekilen bu fotoğrafta kar kalınlığı en az 3 - 3 buçuk metre. İkinci fotoğraf da yine 1929 Mart'ı. Buz kütleleri İstanbul Boğazı'nı kapsamış durumda. Buzların üzerinde gezen insanlar...

Aşağıdaki fotoğraf da yine 1929 İstanbul'undan. 4 Şubat'ta tren istasyonunda çekilen bu fotoğrafta kar kalınlığı metrelerce.
Son olarak aşağıdaki fotoğraf ise 1987'den. Kar kalınlığı yaklaşık 1 metre kadar.
Vay be, neler yaşanmış neler...

Kib Öpt By!